Over de oorsprong van de naam Westeinde bestaat geen twijfels. Dit buurschap ligt enigszins ten westen van Dwingeloo. Het element ‘einde' betekent hier: lange (straat-) weg waarlangs bebouwing. Ten oosten en zuidoosten ligt te Westeindiger-es, ten westen en noordwesten de weide- en hooilanden.

Het beeld van het Westeinde wordt sterk bepaald door de aanwezigheid van één van de vier havezaten die Dwingeloo heeft gekend, namelijk de Oldengaerde. Het landgoed is in 1808 aangekocht door jonkheer Aalt Willem van Holthe, burgemeester van Dwingeloo van 1812 tot 1852. Oldengaerde is sindsdien door vererving in de familie gebleven. Zijn nakomelingen hebben het Westeinde in de 20e eeuw verfraaid met enkele villa's als: De Bork (1910), Olden Hut (1916), Nije Batinghe (1923) en Nyengaerde (1926). In dit laatste huis hebben van 1936 tot en met 1969 de Dwingeler burgemeesters W.A. Stork en W.W. Hopperus Buma gewoond. Op het brinkje voor Oldengaerde heeft de Stichting Dwingels Eigen in 2002 een toeristisch informatiepaneel over de geschiedenis van de havezate geplaatst. Het bleek een schot in de roos te zijn; vele fietsers en automobilisten nemen de moeite te stoppen om de informatie tot zich te nemen. 

In het Westeinde hebben van oudsher voor het overgrote deel eigenerfden landbouwers gewoond. De vele grote Saksische boerderijen zijn hiervan nog getuige. Tegenwoordig is nog maar één boerderij in gebruik als agrarisch bedrijf (Westeinde 18). Het Westeinde werd in 1987 tot beschermd dorpsgebied verklaard.

Lees de volledige tekst op de site van Stichting Dwingels Eigen